(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.9. అధ్యాయః 009
అశ్వమేధపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
బృహస్పతినా ఇంద్రంప్రతి స్వానుజేన సంవర్తేన మరుత్తస్య యాజనకథనపూర్వకం తద్విఘటనచోదనా॥ 1 ॥ అగ్నినా మరుత్తమేత్య యాజనాయ బృహస్పతిస్వీకరణరూపేంద్రసందేశకథనం॥ 2 ॥ తథా పునరింద్రమేత్య మరుత్తేన స్వసందేశాపరిగ్రహణనివేదనం॥ 3 ॥ తథా ఇంద్రేణ పునర్మరుత్తే స్వసందేశనివేదనచోదనే సంవర్తతపోభయాత్తదనంగీకరణం॥ 4 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

ఇంద్ర ఉవాచ।

కచ్చిత్సుఖం స్వపిషి త్వం బృహస్పతే
కచ్చిన్మనోజ్ఞాః పరిచారకాస్తే।
కచ్చిద్దేవానాం సుఖకామోసి విప్ర
కచ్చిద్దేవాస్త్వాం పరిపాలయంతి॥ 14-9-1(92596)
బృహస్పతిరువాచ। 14-9-2x(7755)
సుఖం శయే శయనే దేవరాజ
తథా మనోజ్ఞాః పరిచారకా మే।
తథా దేవానాం సుఖకామోస్మి నిత్యం
దేవాశ్చ మాం సుభృశం పాలయంతి॥ 14-9-2(92597)
ఇంద్ర ఉవాచ। 14-9-3x(7756)
కుతో దుఃఖం మానసం దేహజం వా
పాండుర్వివర్ణశ్చ కుతస్త్వమద్య।
ఆచక్ష్వ మే బ్రాహ్మణ యావదేతా-
న్నిహన్మి సర్వాంస్తవ దుఃఖకర్తౄన్॥ 14-9-3(92598)
బృహస్పతిరువాచ। 14-9-4x(7757)
మరుత్తమాహుర్మఘవన్యక్ష్యమాణం
మహాయజ్ఞేనోత్తమదక్షిణేన।
సంవర్తో యాజయతీతి మే శ్రుతం
తదిచ్ఛామి న స తం యాజయేత్॥ 14-9-4(92599)
ఇంద్ర ఉవాచ। 14-9-5x(7758)
సర్వాన్కామాననుయాతోసి విప్ర
త్వం దేవానాం మంత్రయసే పురోధాః।
ఉభౌ చ తే జరామృత్యూ వ్యతీతౌ
కిం సంవర్తస్తవ కర్తాఽద్య విప్ర॥ 14-9-5(92600)
బృహస్పతిరువాచ। 14-9-6x(7759)
దేవైః సహ త్వమసురాన్సంప్రణుద్య
జిఘాంససే చాప్యుత సానుబంధాన్।
యంయం సమృద్ధం పశ్యసి తత్రతత్ర
దుఃఖం సపత్నేషు సమృద్ధిభావః॥ 14-9-6(92601)
అతోస్మి దేవేంద్ర వివర్ణరూపః
సపత్నో మే వర్ధతే తన్నిశంయ।
సర్వోపాయైర్మఘవన్సంనియచ్ఛ
సంవర్తం వా పార్థివం వా మరుత్తం॥ 14-9-7(92602)
ఇంద్ర ఉవాచ। 14-9-8x(7760)
ఏహి గచ్ఛ ప్రహితో జాతవేదో
బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
అయం వై త్వాం యాజయితా బృహస్పతి-
స్తథాఽమరం చైవ కరిష్యతీతి॥ 14-9-8(92603)
అగ్నిరువాచ। 14-9-9x(7761)
అహం గచ్ఛామి తవ శక్రాద్య దూతో
బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
వాచం సత్యాం పురుహూతస్య కర్తుం
బృహస్పతేశ్చాపచితిం చికీర్షుః॥ 14-9-9(92604)
వ్యాస ఉవాచ। 14-9-10x(7762)
తతః ప్రాయాద్ధూమకేతుర్మహాత్మా
వనస్పతీన్వీరుధశ్చావమృద్గన్।
కామాద్ధిమాంతే పరివర్తమానః
కాష్ఠాతిగో మాతరిశ్వేవ నర్దన్॥ 14-9-10(92605)
మరుత ఉవాచ। 14-9-11x(7763)
ఆశ్వర్యమద్య పశ్యామి రూపిణం వహ్నిమాగతం।
ఆసనం సలిలం పాద్యం గాం చోపానయ వై మునే॥ 14-9-11(92606)
అగ్నిరువాచ। 14-9-12x(7764)
ఆసనం సలిలం పాద్యం ప్రతినందామి తేఽనఘ।
ఇంద్రేణ తు సమాదిష్టం విద్ధి మాం దూతమాగతం॥ 14-9-12(92607)
మరుత ఉవాచ। 14-9-13x(7765)
కచ్చిచ్ఛ్రీమాందేవరాజః సుఖీ చ
కచ్చిచ్చాస్మాన్ప్రీయతే ధూమకేతో।
కచ్చిద్దేవా అస్య వశే యథావ-
త్ప్రబ్రూహి త్వం మమ కార్త్స్న్యేన దేవ॥ 14-9-13(92608)
అగ్నిరువాచ। 14-9-14x(7766)
శక్రో భృశం సుసుఖీ పార్థివేంద్ర
ప్రాతిం చేచ్ఛత్యజరాం వై త్వయా సః।
దేవాశ్చ సర్వే వశగాస్తస్య రాజ-
న్సందేశం త్వం శృణు మే దేవరాజ్ఞః॥ 14-9-14(92609)
యదర్థం మాం ప్రాహిణోత్త్వత్సకాశం
బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
అయం గురుర్యాజయతాం నృప త్వాం
మర్త్యం సంతమమరం త్వాం కరోతు॥ 14-9-15(92610)
మరుత ఉవాచ। 14-9-16x(7767)
సంవర్తోఽయం యాజయితా ద్విజో మాం
బృహస్పతేరంజలిరేష తస్య।
న చైవాసౌ యాజయిత్వా మహేంద్రం
మర్త్యం సంతం యాజయన్నద్య శోభేత్॥ 14-9-16(92611)
అగ్నిరువాచ। 14-9-17x(7768)
యే వై లోకా దేవలోకే మహాంతః
సంప్రాప్స్యసే తాందేవరాజప్రసాదాత్।
త్వాం చేదసౌ యాజయేద్వై బృహస్పతి-
ర్నూనం స్వర్గం త్వం జయేః కీర్తియుక్తః॥ 14-9-17(92612)
తథా లోకా మానుషా యే చ దివ్యాః
ప్రజాపతేశ్చాపి యే వై మహాంతః।
తేతే జితా దేవరాజ్యం చ కృత్స్నం
బృహస్పతిర్యాజయేచ్చేన్నరేంద్ర॥ 14-9-18(92613)
సంవర్త ఉవాచ। 14-9-19x(7769)
మా స్మైవ త్వం పునరాగాః కథంచి-
ద్బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
మా త్వాం ధక్ష్యే చక్షుషా దారుణేన
సంక్రుద్ధోఽహం పావక త్వం నిబోధః॥ 14-9-19(92614)
వ్యాస ఉవాచ। 14-9-20x(7770)
తతో దేవానగమద్ధూమకేతు-
దీహాద్భీతో వ్యథితోఽశ్వత్థపర్ణవత్।
తం వై దృష్ట్వా ప్రాహ శక్రో మహాత్మా
బృహస్పతేః సన్నిధౌ హవ్యవాహం॥ 14-9-20(92615)
యస్త్వం గతః ప్రహితో జాతవేదో
బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
తత్కిం ప్రాహ స నృపో యక్ష్యమాణః
కచ్చిద్వచః ప్రతిగృహ్ణాతి తచ్చ। 14-9-21(92616)
అగ్నిరువాచ। 14-9-22x(7771)
న తే వాచం రోచయతే మరుత్తో
బృహస్పతేరంజలిం ప్రాహిణోత్సః।
సంవర్తో మాం యాజయితేత్యువాచ
పునః పునః స మయా యాచ్యమానః॥ 14-9-22(92617)
ఉవాచేదం మానుషా యే చ దివ్యా।
ప్రజాపతేర్యే చ లోకా మహాంతః।
తాంశ్చేల్లభేయం సంవిదం తేన కృత్వా
తథాపి నేచ్ఛేయమితి ప్రతీతః॥ 14-9-23(92618)
ఇంద్ర ఉవాచ। 14-9-24x(7772)
పునర్గత్వా పార్థివం త్వం సమేత్య
వాక్యం మదీయం ప్రాపయ స్వార్థయుక్తం।
పునర్యద్యుక్తో న కరిష్యతే వచ-
స్త్వత్తో వజ్రం సంప్రహర్తాస్మి తస్మై॥ 14-9-24(92619)
అగ్నిరువాచ। 14-9-25x(7773)
గంధర్వరాడ్యాత్వయం తత్ర దూతో
బిభేంయహం వాసవ తత్ర గంతుం।
సంరబ్ధో మామబ్రవీత్తీక్ష్ణరోషః
సంవర్తో వాక్యం చరితబ్రహ్మచర్యః॥ 14-9-25(92620)
యద్యాగచ్ఛేః పునరేవం కథంచి-
ద్బృహస్పతిం పరిదాతుం మరుత్తే।
దహేయం త్వాం చక్షుషా దారుణేన
సంక్రుద్ధ ఇత్యేతదవైహి శక్ర॥ 14-9-26(92621)
శక్ర ఉవాచ। 14-9-27x(7774)
త్వమేవాన్యాందహసే జాతవేదో
న హి త్వదన్యో విద్యతే భస్మకర్తా।
త్వత్సంస్పర్శాత్సర్వలోకో బిభేతి
అశ్రద్ధేయం వదసే హవ్యవాహ॥ 14-9-27(92622)
అగ్నిరువాచ। 14-9-28x(7775)
దివం దేవేంద్ర పృథివీం చ సర్వాం
సంవేష్టయేస్త్వం స్వబలేనైవ శక్ర।
ఏవంవిధస్యేహ సతస్తవాసౌ
కథం వృత్రస్త్రిదివం ప్రాగ్జహార॥ 14-9-28(92623)
ఇంద్ర ఉవాచ। 14-9-29x(7776)
నగండికాకారయోగం కరేఽణుం
న చారిసోమం ప్రపిబామి వహ్నే।
న క్షీణశక్తౌ ప్రహారామి వజ్రం
కో మే సుఖాయ ప్రహరేత మర్త్యః॥ 14-9-29(92624)
ప్రవ్రజయేయం కాలకేయాన్పృథివ్యా-
మపాకర్షందానవానంతరిక్షాత్।
దివః ప్రహ్లాదమవసానమానయం
కో మేఽసుఖాయ ప్రహరేత మానవః॥ 14-9-30(92625)
అగ్నిరువాచ। 14-9-31x(7777)
యత్ర శర్యాతిం చ్యవనో యాజయిష్య-
న్సహాశ్విభ్యాం సోమమగృహ్ణదేకః।
తం త్వం క్రుద్ధః ప్రత్యషేధీః పురస్తా-
చ్ఛర్యాతియజ్ఞం స్మ తం మహేంద్ర॥ 14-9-31(92626)
వజ్రం గృహీత్వా చ పురందర త్వం
సంప్రాహార్షీశ్చ్యవనస్యాతిఘోరం।
స తే విప్రః సహ వజ్రేణి బాహు-
మపాగృహ్ణాత్తపసా జాతమన్యుః॥ 14-9-32(92627)
తతో రోషాత్సర్వతో ఘోరరూపం
సపత్నం తే జనయామాస భూయః।
మదం నాంనా చాసురం విశ్వరూపం
యం త్వం దృష్ట్వా చక్షుషీ సంన్యమీలః॥ 14-9-33(92628)
హనురేకా జగతీస్థా తథైకా
దివం గతా మహతో దానవస్య।
సహస్రం దంతానాం శతయోజనానాం
సుతీక్ష్ణానాం ఘోరరూపం బభూవ॥ 14-9-34(92629)
వృత్తాః స్థూలా రజతస్తంభవర్ణా
దంష్ట్రాశ్చతస్రో ద్వే శతే యోజనానాం।
స త్వాం దంతాన్విదశన్నభ్యధావ-
జ్జిఘాంసయా శూలముద్యంయ ఘోరం॥ 14-9-35(92630)
తం నాపశ్యస్త్వం తదా ఘోరరూపం
సర్వే వై త్వాం దదృశుర్దర్శనీయం।
యస్మాద్భీతః ప్రాంజలిస్త్వం మహర్షి-
మాగచ్ఛేథాః శరణం దానవఘ్న॥ 14-9-36(92631)
క్షాత్రాద్బలాద్బ్రహ్మబలం గరీయో
న బ్రహ్మతః కించిదన్యద్గరీయః।
సోహం జానన్బ్రహ్మతేజో యథావ-
న్న సంవర్త గంతుమిచ్ఛామి శక్ర॥ ॥ 14-9-37(92632)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అశ్వమేధపర్వణి నవమోఽధ్యాయః॥ 9 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-9-29 నాహం దౌర్బల్యాద్వృత్రేణ జిత ఇతి వక్తం స్వసామర్థ్యమింద్రో వహ్నిప్రతి వదతి నగండికాకారయోగం కరేణుం। నగం పర్వతం డీయతే విహాయసా గచ్ఛతీతి డీః పక్షీ అల్పో డీర్డికా మక్షికామశకాదిస్తస్యా ఆకారేణ యోగోస్యాస్తీత్యేవంరూపం అణుం సూక్ష్మం కరేకుర్వే। కృఞశ్ఛాందసం భౌవాదికత్వం। కరేణేతిపాఠే కరోమీత్యధ్యాహారః। పార్థోధిం కరే కర్తుమగస్త్య ఇవాహం పర్వతమపి మశకీకర్తుం సమర్థోస్మీత్యర్థః। కుతస్తర్హి వృత్రస్త్వాం నారాధితవానిత్యత ఆహ న చారిసోమం ప్రపిబామి వహ్నే। అరిసోమం శత్రుదత్తం సోమం। త్వయైవ స కుతీ న నిర్జిత ఇత్యత ఆహ న క్షీణశక్తౌ ప్రహరామి వజ్రమిత్యాదినా న దండకాన్నారకాన్నో కలింగాన్న కరూశాన్సోమం ప్రపిబామి వహ్నే। న దుర్బలాయావసృజామి వజ్రం కో మే సుఖీ యః ప్రహరేన్మనుష్యః ఇతి క.థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.